Project omschrijving

HILVERSUM

FABRITIUSSCHOOL

Geschiedenis

In de periode 1919 tot 1939 was Hilversum een gemeente met een snel groeiende bevolking. Daarom werd veel gebouwd en nam het aantal leerplichtige leerlingen snel toe. In enkele jaren werden de Bavinckschool (1922), de Oranjeschool (1923), de Jan van der Heydenschool (1925) en de Minckelersschool (1925) gebouwd maar nog steeds was dit niet voldoende om het groeiende leerlingenaantal een plek te geven.

De gemeente gaat in 1926 akkoord met het ontwerp van de directeur van publieke werken Dudok, voor een “zoo sober mogelijk worden opgetrokken en ingerichte” school. De gemeente bouwt de school in eigen beheer. Aanbesteding zou teveel tijd kosten. Het gebouw, met een karakteristiek rieten dak en een besloten plein is de enige school met een rieten dak in Hilversum.

Op 10 januari 1927 werd de school officieel geopend. In die tijd hadden de openbare scholen nog geen naam, maar werden met een nummer aangeduid. De school aan de Fabritiuslaan heette School nummer 14. Kort daarna werd de vleugel aan de Ruysdaellaan tegen die aan de Fabritiuslaan aangebouwd; in deze vleugel werd School nummer 16 gevestigd. Deze school werd op 1 augustus 1929 geopend.

Gedeelde speelplaats

De kozijnen van de Fabritiusschool zijn wit geschilderd en de deuren groen. De school kreeg een kleuterschool, de Ruysdaelschool. De Fabritiusschool was een school voor kinderen uit de gegoede milieus. Heel anders dan de kleuterschool waar vooral kinderen uit de eenvoudige Bloemenbuurt zaten. De speelplaats en de gymzaal moesten de scholen met elkaar delen en ze hadden dan ook gescheiden pauze.

Stapelmuurtje

Dudok vond groen belangrijk in een wijk. Hij vroeg plantsoenmeester J.H. Meijer om een ontwerp te maken voor bij de school. De mensen in de wijk schudden bedenkelijk hun hoofd. Men vond het weggegooid geld. Meijer herinnerde zich in een interview wat de mensen zeiden: “Wie haalt het nu in zijn hoofd om bij een school zoveel gazon- en bloemversieringen aan te brengen? En dan nog bij de noordoosthoek, bij de hoofdingang een stapelmuurtje bouwen, niet eens gemetseld! Daar zou helemaal niets van terechtkomen, dat werd natuurlijk door de jeugd afgebroken en de stenen zouden worden gebruikt om ruiten mee in te gooien.” Maar dat gebeurde natuurlijk niet. De leerlingen vonden het prachtig.

Tijdens de Duitse bezetting

Tijdens de bezettingsjaren werden veel scholen ingenomen door het Duitse leger. De Ruysdaelschool raakte zo overvol dat de leerlingen wel opgenomen moesten worden in de Fabritiusschool. Toch bleef de tweedeling bestaan. De kinderen uit de arbeidersbuurt kregen alleen ’s ochtends les. De oorspronkelijke leerlingen van de Fabritiusschool kregen in de middag bijles. Tot ook deze school gevorderd werd. Vanaf dat moment kregen kinderen les in de raadzaal van het oude Raadhuis (nu Museum Hilversum) en het padvindersgebouwtje aan het Achterom.

Vliegjes

Op een gegeven moment hadden de kinderen jeuk, de oorzaak waren kleine vliegjes. Wat bleek nu? De rietdekker had gebruikgemaakt van Frans riet. Bij zomers weer kwam allerlei ongedierte uit het riet kruipen. Maar vrij snel was alles weer onder controle.

Bijzonderheden

Rijksmonument

Fabritiusschool

Activiteiten

Verhalen

Brand

totale verwoesting in 1985 >

Rieten daken zijn altijd brandgevaarlijk. Schooldirecteur J.C. Buisman was er ook bang voor. “Er is één blusapparaat en één emmer zand. Kunnen we geen schuimblussers krijgen?” In de vroege avond van dinsdag 23 april 1985 werd de angst bewaarheid, de school vloog in brand. Er was nog een leerkracht aan het werk en in de gymzaal oefende een volksdansgroep. De oorzaak was een sigarettenpeuk van een baldadige jongere. Er stond een flinke wind en in een mum van tijd stond het gebouw in lichterlaaie. Gelukkig vielen er geen gewonden. Omwonenden hielpen mee om tafels, stoelen, boeken, speelgoed en andere zaken in veiligheid te brengen. Totdat de brandweer de toegang tot de school verbood.

Het blussen ging niet zonder slag of stoot. Het toegestroomde publiek hinderde de brandweer. Wonderlijk is het verhaal over de wateraansluiting bij de school. Die was in eerste instantie onvindbaar. Na even zoeken vond de brandweer de waterput. Een vrouw was bij het zien van de brand flauwgevallen. Ze was juist op de waterput terechtgekomen! Door het vele bluswater was er kortsluiting in het nabijgelegen elektriciteitshuisje ontstaan. Met als gevolg dat delen van Hilversum en Hollandsche Rading zonder stroom zaten.

De school is aan de buitenzijde volledig herbouwd volgens het originele ontwerp met hier en daar een andere indeling. Aan de binnenkant is een moderniseringsslag gemaakt.

Beeld Stelten

Lucie Nijland >

Vóór de school staat het beeld “Stelten” van Lucie Nijland (Geb 1944)
Brons op bakstenen sokkel, geplaatst op 29 november 1979